فردريك چارلز ريچاردز ( مترجم : مهين دخت بزرگمهر )

62

سفرنامه فرد ريچاردز ( فارسى )

دكانها از برخى ديگر زيباتر است ولى كليهء آنها مملو از مناظر تماشايى است . مثل تمام چيزهاى ديگر ، نظرى كه انسان در نگاه اول دربارهء بازارهاى ايران حاصل مىكند اهميت زيادى دارد . عده‌اى از انگليسيهاى مقيم ايران بازار را به هيچ وجه دوست ندارند و از آن بدگويى مىكنند ، در حالى كه مسافرانى كه ممكن است فقط چند هفته در هر يك از نقاط ايران توقف نمايند آن را جذاب و جالب توجه يابند . به طور كلى ، هم آنهايى كه مقيم ايران هستند و هم مسافران در اين باره متفق القولند كه بازارهاى شيراز از لحاظ معمارى از ساير بازارهاى ايران زيباتر است . در قسمت اعظم بازارهاى ايران دكانهاى جديدى ديده مىشود كه مملو از اشياء فلزى و ماشينى ارزان قيمت ، ساخت كارخانه‌هاى چكسلواكى و روسيه است كه جنس آنها پست و طرحشان نازيباست و مانند خوره ، بازارهاى ايران را مىخورند . مسافر خارجى بايد با سرعت از مقابل اين قبيل دكانها عبور نمايد . با اينهمه ، شما مىتوانيد مشاهده كنيد كه چگونه نانوا قطعات بزرگى از خمير را بر سقف دود زدهء تنور مىچسباند ؛ همانطور كه پسربچه‌اى قطعه گلى را به ديوار مىزند . پس از دو دقيقه قطعات خمير به صورت نان محلى از تنور خارج مىشود . هر يك از قطعات نان به اندازهء يك پيش‌بند و ضخامت آن به اندازهء يك پان كيك « 1 » است و اين همان اندازه‌اى است كه مىتوان به جاى يك ورق كاغذ براى پيچيدن اجناسى كه صبح از بازار خريده شده ، مانند گوشت و سبزيجات و پنير از آن استفاده كرد . در مجاورت دكان نانوايى رستوران محقرى است كه شما مىتوانيد تهيه كردن كباب بره را تماشا كنيد و رايحهء مطبوع آن را استشمام نماييد ؛ زيرا همان قدر كه در بازار صداهاى مختلف به گوش مىرسد بوهاى مختلف نيز به مشام مىخورد . در مجاورت اين دكان يا مطبخ كوچك ، درويشى ديده مىشود كه با تبرزين و كشكول گدايى خود ، و كلاه مخصوص ، در آستانه مسجدى نشسته است . مردم موهوم‌پرست هزاران شيئى كوچك مانند تكه‌هاى پارچه و روبان و قفل به عنوان دخيل به در مسجد بسته‌اند . در همان نزديكى ، بازرگانى فرش فروش چند خرجين خوشرنگ و فريبنده و قاليهاى شرابى رنگ را در گوشه و كنار به معرض نمايش گذاشته است . در دكانهاى قنادى شيرينيهاى فراوان و تازه را روى هم انباشته‌اند ؛ اين شيرينيهايى است كه ابتدا در پاتيلهاى بزرگ جوشانده و سپس با گلاب

--> ( 1 ) . Pancake نوعى كيك پهن و نازك است . - م .